وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ الآية . . . - سبب نزول اين آيت آن بود كه طوس بن اسيسيانوس الرومى بجنگ بنى اسرائيل شد ، و مهتران و جنگيان ايشان را بكشت و كهتران را ببردگى براند ، و بيت المقدس را خراب كرد ، و مسجد در دست گرفت و در آن پليديها و مردار بيوكند . رب العالمين گفت - كيست كافرتر و شوخ‌تر از آن كس كه اين كار كند ، بندگان خداى را از مسجد باز دارد ، و نگذارد كه در آن شند ، و خداى را پرستند و وى را ياد كنند ، و كار كه كند و قصد كه دارد در تخريب مسجد دارد و به آن كوشد ، قتاده و سدى گفتند آن كس بخت‌نصر بود كه ترسايان روم با وى برخاستند ، و بجنگ جهودان شدند ، و بيت المقدس را خراب كردند ، و تا بروزگار عمر بيت المقدس خراب بود ، آن گه مسلمانان ديگر باره بنا نهادند و مسجد باز كردند . أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلَّا خائِفِينَ - زان پس كه مسلمانان آن را عمارت كردند ترسايان روم را نيست كه در آن مسجد شوند مگر بدستورى مسلمانان ، دل ايشان پر از بيم مسلمانان و ترس از هلاك جان ، اكنون از ترسايان كس در آن نشود الا بعهد و امان ، يا پس بدزدى و متنكروار چنانك او را ندانند كه اگر بدانند او را بكشند . لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ - ترسايانراست درين جهان رسوايى و خوارى و ننگ . اگر ذمّى بود گزيت ، و اگر حربى بود قتل ، و در آن جهان عذاب مهين - جاودان در آتش ، مقاتل و كلبى گفتند لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ فتح قسطنطنيه و عموريه و روميه است ، حصارها و نشستگاه ايشان كه در فتح آن استيصال ايشان است و تبتّر نظام دولت ايشان ، مصطفى ع گفت - الملحمة العظمى فتح قسطنطنية و خروج الدجال فى سبعة اشهر . سدى گفت خزى ايشان در دنيا آنست كه مهدى بيرون آيد و قسطنطنيه بگشايد . و جاى ايشان خراب كند و قومى را بكشد ، و قومى را ببردگى ببرد ، و مهدى آنست كه مصطفى ع گفت : - « لو لم يبق من الدّنيا الّا يوم لطوّل اللَّه ذلك اليوم حتّى يبعث فيه رجلا منّى او من اهل بيتى يواطئ اسمه اسمى ، و اسم ابيه اسم ابى ، يملأ